چگونه از گلخانه‌ای که همین حالا دارید، عملکرد بیشتری بگیرید؟ (بخش آخر)

مه‌پاشی؛ بیشتر از یک سیستم خنک‌کننده

سیستم مه‌پاش یا Fogging می‌تواند یکی از ابزارهای مؤثر برای کنترل دما و رطوبت در گلخانه باشد، به‌خصوص در اقلیم‌های گرم و خشک که پتانسیل خنک‌سازی تبخیری بالاست.

اما نصب مه‌پاش به‌تنهایی به معنای داشتن یک سیستم خنک‌کاری مناسب نیست.

اثربخشی مه‌پاش به عواملی مانند:

• دمای هوا
• رطوبت نسبی
• نرخ تعویض هوا
• سرعت جریان هوا
• اندازه قطرات
• فشار سیستم
• کیفیت آب
• ظرفیت تهویه

وابسته است.

در اقلیم‌های مرطوب نیز موضوع کاملاً متفاوت می‌شود. در چنین شرایطی، افزایش رطوبت بدون وجود یک استراتژی مناسب برای تخلیه رطوبت می‌تواند کنترل اقلیم را دشوارتر کند.

بنابراین، مه‌پاش باید بخشی از استراتژی اقلیمی گلخانه باشد، نه یک تجهیز مستقل.

پوشش گلخانه؛ مرز میان انرژی ورودی و انرژی تلف‌شده

یکی از مهم‌ترین عناصر در عملکرد انرژی سازه پوشش گلخانه است.

پوشش تعیین می‌کند چه مقدار از تابش خورشیدی وارد گلخانه شود، چه میزان انرژی حرارتی از سازه خارج شود و در نهایت سیستم گرمایش و سرمایش چه باری را تحمل کند.

به همین دلیل، هنگام ارزیابی یک گلخانه موجود باید وضعیت پوشش از چند منظر بررسی شود:

انتقال نور، انتقال حرارت، اتلاف انرژی، وضعیت فیزیکی پوشش و عملکرد آن در شرایط اقلیمی منطقه.

در برخی پروژه‌ها ممکن است تعویض کامل پوشش بهترین راهکار باشد. در برخی دیگر، استفاده از راهکارهایی مانند فیلم‌های IR، پرده‌های حرارتی یا بهبود مدیریت انرژی بتواند بدون بازسازی کامل سازه، عملکرد آن را بهبود دهد.

اما انتخاب هر یک از این راهکارها باید بر اساس محاسبات و شرایط واقعی پروژه انجام شود.

گلخانه را به‌عنوان یک سیستم یکپارچه ببینیم

یکی از اشتباهات رایج در پروژه‌های گلخانه‌ای این است که هر تجهیز به‌صورت جداگانه انتخاب و ارزیابی شود.

برای مثال:

1. چه فنی بخریم؟
2. چه سیستم گرمایشی نصب کنیم؟
3. چه مه‌پاشی مناسب است؟
4. چه پوششی انتخاب کنیم؟
5. چند دریچه لازم داریم؟

این پرسش‌ها به‌تنهایی کافی نیستند.

پرسش اصلی باید این باشد:

این تجهیزات در کنار یکدیگر چگونه کار خواهند کرد؟

در همتا سازه زیستا، ما ارزیابی گلخانه را از همین منظر انجام می‌دهیم. یعنی به جای بررسی جداگانه هر تجهیز، رابطه میان اجزای سیستم را بررسی می‌کنیم.

آیا ارتقای گلخانه موجود از احداث گلخانه جدید بهتر است؟

پاسخ این سؤال برای هر پروژه متفاوت است.

گاهی سازه موجود، از نظر فنی و اقتصادی، ظرفیت مناسبی برای ارتقا دارد. در این شرایط، بهینه‌سازی سیستم‌های کنترل اقلیم، پوشش، تهویه، گرمایش، سرمایش و مدیریت انرژی می‌تواند گزینه‌ای بسیار منطقی باشد.

اما در برخی پروژه‌ها، محدودیت‌های بنیادی سازه اجازه نمی‌دهد سیستم به سطح عملکرد مورد انتظار برسد.

در چنین شرایطی، ادامه سرمایه‌گذاری روی یک زیرساخت محدود ممکن است در بلندمدت هزینه بیشتری نسبت به احداث یک گلخانه جدید ایجاد کند.

بنابراین تصمیم باید بر اساس یک ارزیابی فنی–اقتصادی گرفته شود، نه صرفاً بر اساس هزینه اولیه.

یک گلخانه موفق باید بتواند در شرایط متغیر بیرونی، محیطی تا حد امکان پایدار و قابل‌کنترل برای گیاه ایجاد کند؛ در حالی که مصرف انرژی، آب و سایر نهاده‌ها در سطح اقتصادی باقی بماند.

این همان نقطه‌ای است که مهندسی گلخانه از صرفاً «ساخت سازه» فراتر می‌رود.

همتا سازه زیستا با رویکرد مهندسی و سیستماتیک، در زمینه ارزیابی، بهینه‌سازی و توسعه سیستم‌های تولید گلخانه‌ای، از تحلیل سازه و اقلیم تا تجهیزات، انرژی و بهره‌برداری، به سرمایه‌گذاران و بهره‌برداران کمک می‌کند تا پیش از صرف سرمایه بیشتر، بهترین مسیر فنی و اقتصادی را برای پروژه خود انتخاب کنند.

بخش اول : مطالعه                         بخش دوم : مطالعه